فلز مس و 10 ویژگی شگفت انگیز آن!

مس

مس همان فلز خوشرنگ و پرکاربردی است که استفاده از آن در صنایع مختلف،  علی­ الخصوص در صنعت الکتونیک بسیار رونق دارد. رنگ قرمز مایل به نارنجی این فلز موجب شده که افراد در شناساندن نوع رنگ به دیگران از واژه­ی رنگ مسی استفاده کنند! این فلز با داشتن خواص شیمیایی و فیزیکی منحصربه­فرد خود نقش بسیار مهمی در دنیای مدرن امروز ما انسان­ها دارد.

این فلز با نماد شیمیایی CU دارای شکل­‌پذیری و رسانایی گرما و الکتریسیته بسیار خوبی است. این فلز پس از نقره بالا­ترین رسانای الکتریکی را دارد. از آنجا که استفاده از فلز نقره در صنعت الکترونیک، به صرفه­ و اقتصادی نیست، در نتیجه غالبا در این صنعت از این فلز استفاده می­کنند. از این رو میزان فروش مس نیز به نوبه ­ی خود افزایش پیدا کرده است. 

مس
مس

فلز مس و آلیاژ­های آن

این فلز و آلیاژ آن از زمان­های گذشته تاکنون مورد توجه بوده است. وقتی چند نوع فلز با یکدیگر ترکیب می­شوند آلیاژ آن فلز را تشکیل میدهند. آلیاژ­های این فلز، برنج، قلع و … انواع گوناگونی هستند که هر کدام ویژگی­های مخصوص خود را دارند. آلیاژ­ها در صنایع گوناگون تهیه و تولید می­شوند تا ویژگی خاصی را در یک فلز بهبود ببخشند. مثلا وقتی می­خواهیم این فلز را تقویت کنیم می­توانیم مقداری فلز قلع، به آن بیفزاییم. 

انواع آلیاژ­های این فلز در صنعت به سه دسته تقسیم می­شوند. که در زیر به توضیح آنها می­پردازیم. همان­طور که در بالا نیز اشاره شد، با ترکیب دو یا چند فلز با هم، آلیاژ درست می­شود. مانند آلیاژ­های برنج، برنز و غیره که از ترکیب چند نوع فلز به وجود می‌­آیند.

ویژگی­های منحصربه‌­فرد این فلز و آلیاژ­های آن:

این فلز به خوبی با فلزات دیگر ترکیب می­شود و آلیاژ مناسبی از آن فلز را به‌­وجود می آورد.

این فلز و آلیاژ­های آن قابلیت شکل پذیری خوبی از خود نشان می­دهند.

این فلز در برابر خوردگی و عوامل محیطی دیگر، از مقاومت خوبی برخوردار است.

مس
رول مس

آلیاژ­های فلز مس

فلزی که دارای 97 درصد عنصر مس باشد، تقریبا خالص است. در این صورت می­توان گفت که با فلز تقریبا خالصی روب­رو خواهیم بود. کل آلیاژ­های این نوع فلز در حدود 3 درصد و یا کمتر است.

آلیاژ دوم آن،  برنج است.

آلیاژ سوم، برنز است. فلز برنز در واقع از ترکیب دو عنصر فلزی مهم، مس و قلع تشکیل می­شود.

هر کدام از آلیاژ­های ذکر شده کاربرد مخصوص به خود را دارند. از این رو کافی است که بدانیم برای چه کاری میخواهیم از آلیاژ استفاده کنیم.

آلیاژ­های این فلز از نظر کاربرد به دو دسته ­ی آلیاژ­های کار شده و آلیاژ­های ریخته­‌گری تقسیم می­شوند.

مس
فلز مس و سیم مسی

آلیاژهای کار شده فلز مس

آلیاژ این فلز، با 99 درصد از این فلز و در حدود 1 درصد و یا کمتر از آلیاژ­های دیگر که در تولید لوله مسی، لوله دو جداره و کابل مسی و … به کار گرفته می­شود.

آلیاژ برنج، با 95 درصد از این فلز و 5 درصد فلز روی که در تولید فیوز­های برق، لوله و اتصالات آن و مدال به کار گرفته  می­شود.

آلیاژ این فلز، روی و سرب یا آلیاژ برنج سرب دار، از این نوع آلیاژ غالبا در سیستم های لوله کشی خانگی و تولید مبدل­های حرارتی استفاده شده و در تولید بست­ه های الکتریکی و سوئیچ کاربرد دارند.آلیاژ برنز، آلیاژ این فلز و آلومینیوم، آلیاژ نیکل و … همگی آلیاژ­های معروف و پرکاربردی هستند که هر کدام برای موارد خاصی استفاده می­شوند.

آلیاژهای ریخته­‌گری فلز مس

از انواع آلیاژ­های ریخته گری می­توان به موارد زیر اشاره نمود.

آلیاژ با مقادیر زیاد مسی، انواع مختلف آلیاژ­های برنج ریخته­‌گری ، آلیاژ ریخته‌­گری برنز، آلیاژ ریخته­‌گری مسی و قلع، آلیاژ ریخته‌­گری قلع و سرب، آلیاژ ریخته­‌گری قلع و نیکل که هر کدام موارد مصرف گوناگونی دارند. مثلا از آلیاژ ریخته ­گری برنز در تهیه­ ی اتصالات رادیاتور و لامپ‌­ها به کار گرفته می­شود. آلیاژ ریخته‌گری این فلز پرکاربرد به همراه عنصر قلع غالبا در ساخت رینگ و پیستون کاربرد دارد.

همان­طور که از مطالب بالا فهمیدیم این فلز خواص شگفت انگیز بسیاری دارد اما از میان همه­ ی آنها داشتن خاصیت هدایت الکتریکی، می­تواند بسیار بارز و کاربردی‌­تر باشد. این فلز به خوبی با فلزات دیگر ترکیب می­شود و آلیاژ­های متنوعی از این فلز را به وجود می­‌آورد که در نوع خود بسیار بی نظیر و کمیاب خواهد بود. از آنجا که این فلز بسیار مقاوم است و نسبت به فلز نقره ارزان­تر و کاربردی­تر است، در تهیه­‌ی سیم­های الکتریکی کاربرد زیادی دارد.

پس این فلز مطمئن ­ترین و بهترین فلز برای هدایت جریان برق در مدار­های الکتریکی و ایجاد الکتریسیته مورد نیاز در صنایع مختلف خواهد بود.

مس
فلز مس

خواص منحصربه‌­فرد فلز برنج با داشتن فلز مس در ترکیبات خود!

فلز برنج را در ترکیبات خود دارد، دارای چکش پذیری بسیار مناسبی است. به­ علاوه این فلز در برابر خوردگی نیز مقاوم است. رنگ فلز برنج زرد بوده، از این رو از ورق برنج و ورق مس در ساخت لوازم زیبای تزیینی و ظروف آشپزخانه بهره می­برند. زیرا این فلز و آلیاژ­های آن از جمله برنج، انعطاف پذیری خوبی دارند.

با افزودن مقادیر روی در فلز برنج می­توان مقاومت آلیاژ را به خوبی بالا برد. در این صورت رنگ فلز برنج نیز بیشتر به رنگ زرد متمایل

می­شود. این در حالی ­است که اگر مقدار این فلز در آلیاژ برنج افزوده شود رنگ فلز بیشتر به رنگ  نارنجی متمایل خواهد شد.

میزان خرید و فروش مس و قیمت آن به عوامل زیر بستگی خواهد داشت:

قیمت این فلز، رول و ورق مس در بازار جهانی به میزان استخراج این فلز، میزان تقاضای بازار، فعالیت­های اقتصادی جهان، نوسان نرخ ارز، قیمت طلا و قیمت نفت بستگی مستقیمی خواهد داشت.

منبع

[1] https://www.britannica.com/science/copper

[2] https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B3

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.